Đại học Bocconi
Nhắc đến Milan, ta thường nghĩ đến thời trang, tài chính hay thiết kế. Nhưng có một biểu tượng khác của thành phố này, hiếm khi xuất hiện trên các tấm biển quảng cáo, song lại góp phần định hình tầng lớp lãnh đạo kinh tế của nước Ý trong hơn một thế kỷ qua: Đại học Bocconi.
Bocconi được thành lập năm 1902 bởi doanh nhân Ferdinando Bocconi để tưởng nhớ người con trai cả Luigi Bocconi thiệt mạng trong trận Adwa tại Ethiopia năm 1896. Từ nỗi đau riêng của một gia đình, một dự án mang tầm vóc quốc gia đã ra đời: ngôi trường có khả năng đào tạo những nhà quản lý, doanh nhân và chuyên gia kinh tế được xây dựng cho một nước Ý đang bước vào thời kỳ công nghiệp hóa. Vì lẽ đó, Bocconi trở thành cơ sở giáo dục đại học đầu tiên của Ý cấp bằng về kinh tế.
Sự ra đời của Bocconi phản ánh một thời điểm đặc biệt trong lịch sử nước Ý. Quốc gia này mới hoàn thành quá trình thống nhất chưa lâu, các ngành công nghiệp hiện đại đang hình thành và nhu cầu về một tầng lớp chuyên gia kinh tế ngày càng trở nên cấp thiết. Trong khi các trường đại học truyền thống tập trung vào luật học, y học hoặc triết học, Bocconi lựa chọn một hướng đi khác: nghiên cứu tài chính và quản trị như những lĩnh vực học thuật độc lập. Đây là một quyết định táo bạo vào đầu thế kỷ XX.
Ngay từ những năm đầu, Bocconi đã xác định mình không chỉ là một trường nghề đào tạo kế toán hay thương nhân. Theo tinh thần của những người sáng lập, trường hướng tới việc kết nối tri thức với đời sống kinh tế và xã hội. Khẩu hiệu của vị hiệu trưởng đầu tiên, Leopoldo Sabbatini, là “tạo nên sự hòa hợp giữa nhà trường và cuộc sống”. Tư tưởng ấy vẫn còn hiện diện trong triết lý giáo dục của trường cho đến ngày hôm nay.
Trong suốt thế kỷ XX, Bocconi đồng hành cùng những biến đổi lớn của nước Ý. Khi Milan trở thành trung tâm tài chính và công nghiệp của đất nước, trường cũng mở rộng phạm vi đào tạo từ kinh tế và quản trị sang luật, khoa học chính trị, tài chính, khoa học dữ liệu và gần đây là trí tuệ nhân tạo. Từ một trường chuyên về kinh tế, Bocconi dần trở thành một đại học nghiên cứu toàn diện trong lĩnh vực khoa học xã hội.
Một trong những cột mốc quan trọng nhất là sự ra đời của SDA Bocconi năm 1971. Đây là trường quản lý sau đại học của Bocconi và là nơi khai sinh chương trình MBA đầu tiên tại Ý vài năm sau đó. Kể từ đó, SDA Bocconi đã góp phần đưa tên tuổi của Bocconi vượt ra ngoài biên giới quốc gia, trở thành một trong những trường kinh doanh có ảnh hưởng nhất châu Âu.
Nếu các trường đại học cổ kính của Ý thường gắn với những quảng trường thời Phục Hưng, Bocconi lại mang dáng dấp của một nước Ý hiện đại. Khuôn viên chính tại Via Sarfatti 25 nằm ở phía nam trung tâm Milan, giữa những khu dân cư và văn phòng năng động của thành phố. Trong nhiều thập niên, địa chỉ này đã trở thành một biểu tượng quen thuộc của giới kinh tế Ý. Những công trình mới được thiết kế bởi các kiến trúc sư hàng đầu thế giới như SANAA tiếp tục khẳng định mối liên hệ giữa Bocconi với tư duy đổi mới và tinh thần quốc tế của Milan thế kỷ XXI.
Ngày nay, Bocconi có hàng trăm nghìn sinh viên đến từ hơn một trăm quốc gia và duy trì mạng lưới hợp tác rộng khắp với các trường đại học trên thế giới. Tuy nhiên, điều khiến Bocconi trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở các bảng xếp hạng hay những con số quốc tế hóa, mà đáng chú ý hơn là vai trò của trường trong lịch sử hiện đại của nước Ý. Trong hơn một thế kỷ, Bocconi đã góp phần đào tạo nhiều thế hệ doanh nhân, nhà quản lý, học giả, quan chức và nhà hoạch định chính sách, những người tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng nền kinh tế Ý đương đại.
Có thể xem Bocconi như một tấm gương phản chiếu hành trình của chính Milan. Từ một thành phố công nghiệp của đầu thế kỷ XX đến trung tâm tài chính, thiết kế và đổi mới sáng tạo của châu Âu ngày nay, Milan luôn cần những con người có khả năng kết nối tri thức với thực tiễn. Và đó cũng chính là sứ mệnh mà Bocconi theo đuổi từ năm 1902: đào tạo những người không chỉ hiểu nền kinh tế, mà còn có khả năng định hình nó.